Senshuis Polen Blog

Hoe kan ik samenwerken met andere disciplines in de zorg

Multidisciplinair samenwerken in de zorg is echt geen optioneel extraatje meer — het is de kern van hoe je vandaag de dag zorg verleent. Als je niet met anderen overlegt, dan mis je stukken van de puzzel. Denk aan artsen, fysio's, verpleging, maatschappelijk werk... iedereen heeft een andere kijk op dezelfde patiënt. Dit artikel geeft je praktische handvatten, geen zweverig geblaat. Gewoon, hoe je het voor elkaar krijgt.

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen bij multidisciplinair samenwerken?

God, waar begin ik. De grootste valkuil? Taal. Serieus, elke discipline spreekt z'n eigen vakjargon en kijkt door een heel andere bril. Een fysio denkt in bewegingspatronen, een psycholoog in emoties — en de huisarts heeft geen tijd voor al die nuances. Dat geeft misverstanden, frustratie. En eerlijk? Tijd is het volgende obstakel. Iedereen heeft het druk, en samenwerken voelt soms als nóg een vergadering. Dan heb je ook nog die hiërarchische spelletjes, onduidelijke rollen, en soms gewoon een gebrek aan vertrouwen. Je moet die barrières echt onder ogen zien. Anders blijf je in dezelfde cirkeltjes draaien. Teamvergaderingen en teambuilding helpen, maar alleen als je er écht in investeert.

Hoe begin ik een multidisciplinair overleg (MDO) effectief?

Een MDO zonder structuur? Dan kun je net zo goed thuisblijven. Zorg voor een vaste agenda, een voorzitter die knopen durft door te hakken, en iemand die notuleert. De voorzitter moet alle stemmen laten horen, niet alleen de luidste. En houd de focus op de patiënt, niet op onderlinge strijd. Begin met een korte terugkoppeling van vorige keren — dat scheelt herhaling. En stel tijdslimieten, anders praat de internist drie kwartier over iets waar de verpleging allang een oplossing voor had. Gebruik een format zoals SOEP (Subjectief, Objectief, Evaluatie, Plan). Klinkt saai, maar werkt. En stel doelen: wat moet er uit dit overleg komen? Een behandelplan? Of gewoon casuïstiek bespreken? Wees duidelijk.

Welke communicatiemiddelen ondersteunen interdisciplinaire samenwerking?

Niet alles hoeft face-to-face. Soms is een appje genoeg. Veilige chat-apps zoals Siilo of Zivver — die voldoen aan AVG, dus geen risico's. Gedeelde digitale dossiers zijn ook onmisbaar, vooral als je een EPD hebt met een multidisciplinair logboek. Voor het plannen van overleggen gebruik ik zelf vaak Doodle of Teams. Maar hier is de truc: maak afspraken over wélk kanaal waarvoor dient. Spoed? Bel. Een vraag die kan wachten? App. Formele besluiten? In het EPD. Anders verzuip je in berichten. Een beetje afstemming voorkomt chaos en bespaart tijd. Vertrouw me.

Communicatiemiddel	Gebruik	Voordeel
Veilige chat (bv. Siilo)	Korte vragen, updates	Snel, traceerbaar
EPD met logboek	Formele besluiten, rapportages	Centraal, volledig
Videobellen (bv. Teams)	MDO's, teamoverleg	Flexibel, visueel
Telefoon	Spoed, acute kwesties	Direct, persoonlijk

Hoe ga ik om met conflicten tussen disciplines?

Conflicten? Die komen er, daar kun je niet omheen. Maar ze hoeven niet giftig te zijn. Het begint met het benoemen ervan — op een rustig moment, niet tijdens een verhitte discussie. Gebruik 'ik-boodschappen'. Zeg niet: "Jij luistert nooit", maar: "Ik voel me niet gehoord als je me onderbreekt." Klinkt simpel, maar het werkt. Blijf focussen op het gezamenlijke doel: de beste zorg voor de patiënt. Als het escaleert, schakel dan een bemiddelaar in — een teamleider of coach. Stel duidelijke gedragsregels op: we spreken elkaar aan op gedrag, niet op de persoon. En luisteren zonder te onderbreken. Een goed uitgevochten conflict kan de samenwerking juist verdiepen. Neem daarna de tijd om te evalueren en te herstellen.

Checklist: Stappen voor succesvolle samenwerking

Stap 1: Breng alle betrokken disciplines in kaart en bepaal hun rollen.
Stap 2: Stel gezamenlijke doelen en een behandelplan op met de patiënt.
Stap 3: Plan vaste, terugkerende MDO's met een duidelijke agenda.
Stap 4: Kies één centraal communicatiekanaal en maak afspraken over gebruik.
Stap 5: Evalueer de samenwerking periodiek met het hele team.
Stap 6: Vier successen en erken elkaars bijdrage.

Veelgestelde vragen over multidisciplinair samenwerken

Wat is het verschil tussen multidisciplinair en interdisciplinair samenwerken?

Multidisciplinair is meer naast elkaar werken — elk doet z'n eigen ding, met eigen expertise. Interdisciplinair is een stap verder: je wisselt kennis uit en smeedt een geïntegreerd plan. In de praktijk worden de termen vaak door elkaar gegooid, maar interdisciplinair draait om synergie. Het verschil is subtiel maar relevant.

Hoe betrek ik de patiënt bij de samenwerking?

De patiënt is niet alleen onderwerp, maar partner. Nodig 'm uit bij het MDO. Vraag naar wensen en doelen. Gebruik gedeelde besluitvorming — shared decision making. Leg in begrijpelijke taal uit wat elke discipline doet. Dat verhoogt therapietrouw en tevredenheid. En het scheelt een hoop gedoe achteraf.

Wat doe ik als een collega niet meewerkt aan de samenwerking?

Begin met een persoonlijk gesprek, niet met een mailtje. Vraag naar de weerstand. Soms is het onwetendheid, tijdsgebrek, of een nare ervaring uit het verleden. Bied ondersteuning — een gezamenlijke scholing of het aanpassen van werkprocessen. Als het niet verbetert, schaal dan op naar de leidinggevende. Maar geef eerst de kans.

Expert inzicht: De kracht van een gedeelde visie

"Effectieve samenwerking begint niet bij protocollen, maar bij een gedeelde visie op zorg. Als alle disciplines begrijpen waarom ze samenwerken, ontstaat er ruimte voor vertrouwen en innovatie. Investeer in gezamenlijke scholing en reflectie. Het is de moeite meer dan waard." - Dr. M. van den Berg, expert interprofessioneel leren in de zorg

Korte samenvatting

Structuur is cruciaal: Gebruik een vaste agenda en voorzitter voor MDO's.
Kies de juiste tools: Veilige chat en EPD's ondersteunen efficiënte communicatie.
Los conflicten constructief op: Focus op het gezamenlijke doel en gebruik ik-boodschappen.
Patiënt centraal: Betrek de patiënt actief bij alle stappen van de samenwerking.